Trung Quốc đang “tạo tiền lệ” ở biển đông

DW: Có phải Trung Quốc đang tạo ra tiền lệ bằng cách đưa thêm nhiều giàn khoan xuống Biển Đông? tấn sĩ I-an Xto-ri: Đúng như vậy. Chúng ta sẽ còn thấy Bắc Kinh khai triển nhiều giàn khoan hơn trong tương lai. DW: Trung Quốc đang gửi thông điệp gì tới các nước láng giềng phê chuẩn những động thái này? tấn sĩ I-an Xto-ri: Trung Quốc đang muốn nói với các nước láng giềng rằng , nước này muốn tự tin tuyên bố cái làm gọi là "quyền lịch sử" đối với nguồn tài nguyên biển như dầu lửa , khí đốt và nghề đánh cá bên trong “đường chín đoạn” ( đường lưỡi bò ) , vốn bị các chuyên gia pháp lý quốc tế xem là trái với Công ước liên hợp quốc về Luật Biển 1982 ( UNCLOS 1982 ). Tàu Trung Quốc chèn lấn , cố ý đâm va tàu thực thi luật pháp của Việt Nam. ( Ảnh: Khánh Hiếu-Quang Vũ/TTXVN ) DW: Động thái mới nhất ăn nhập thế nào với toàn bộ chiến lược bờ cõi của Trung Quốc trên Biển Đông? tấn sĩ I-an Xto-ri: “Lãnh thổ" tức là vùng đất , hay trong trường hợp này là các bãi xà cừ có tranh chấp. Những gì chúng ta đang bàn đến ở đây chính là một cố gắng của Trung Quốc nhằm tự tin tuyên bố quyền tài phán trong khu vực hàng hải. DW: Trước các động thái của Trung Quốc , các nước Đông Nam Á có những lựa chọn nào để ứng phó? tấn sĩ I-an Xto-ri: Các nước Đông Nam Á có tuyên bố chủ quyền tại Biển Đông có rất ít lựa chọn. Các nước này chắc chắn không muốn đối lập quân sự với Trung Quốc bởi Bắc Kinh sẽ chiếm ưu thế khi quân đội nước này đã thực hành thời hạn đương đại hóa mau chóng trong hai thập niên qua. Cũng có khả năng sử dụng kênh ngoại giao như Việt Nam đang tiến hành , đó là đề nghị Trung Quốc rút giàn khoan nhưng chắc chắn Bắc Kinh sẽ lơ đề nghị này. Tôi nghĩ lựa chọn tốt nhất cho Việt Nam là tăng cường hành động pháp lý tại tòa án Quốc tế về Luật Biển ( ITLOS ) ở La-hay , Hà Lan , đối với giàn khoan Hải Dương 981 của Trung Quốc. Tuy nhiên , ngay cả khi ITLOS ra phán quyết có phẩm chất cho Việt Nam , tôi nghĩ rằng Trung Quốc sẽ lại lơ và chấp nhận tổn thất về danh tiếng tốt. DW: Cộng đồng quốc tế , đặc biệt là Mỹ , có khả năng làm chi để đưa găng xuống thang? tấn sĩ I-an Xto-ri: Các lựa chọn cũng rất giữ lại. Mỹ sẽ không mạo hiểm va chạm với Trung Quốc vì sự hiện diện của các giàn khoan ở Biển Đông. Tuy nhiên , cộng đồng quốc tế cần tiếp tục lên tiếng bày tỏ quan ngại đối với hành động một phía , khiêu khích làm phương hại đến hòa bình và yên ổn lĩnh vực của Trung Quốc. Cộng đồng quốc tế cũng cần tiếp tục nhấn mạnh tầm quan yếu của không bị các nghĩa vụ hoặc trách nhiệm trói buộc hàng hải , và rằng Trung Quốc nên Tuân theo UNCLOS 1982. Điều quan yếu là cuộc khủng hoảng hiện nay sẽ chỉ được giải quyết khi Trung Quốc rút giàn khoan Hải Dương 981 vào ngày 15-8 tới như nước này tuyên bố. Một cuộc khủng hoảng mới sẽ Lộ rõ ra khi một giàn khoan được hạ đặt lần nữa vào các hải phận tranh chấp , rất có khả năng vào EEZ của Phi-líp-pin. Đó thực sự sẽ là một phép thử đối với mối giao thiệp đồng minh Mỹ - Phi-líp-pin. LÂM TOÀN ( dịch ) . Tàu Trung Quốc chèn lấn , cố ý đâm va tàu thực thi luật pháp của Việt Nam. ( Ảnh: Khánh Hiếu-Quang Vũ/TTXVN ) sè sẽ .